Ziołowo, czyli jak zabezpieczyć zioła przed zimą.

Idealnym sposobem, aby rozpocząć przygodę z ogrodnictwem jest założenie ziołowego ogródka. I wcale nie musimy czekać do wiosny, jak z większością warzyw. A swój ziołowy zakątek może stać się źródłem niesamowitej satysfakcji.

W większości zioła są odpornymi roślinami, choć niektóre z nich warto przenieść do domu, gdyż nie przetrwają znacznego spadku temperatury. Z tego powodu, zioła dzielimy na jednoroczne, sadzone każdej wiosny oraz wieloletnie. Te drugie przeżyją zimę, nie tracąc przy tym smaku ani zapachu. Warunek jest jeden: o zioła trzeba dbać i odpowiednio pielęgnować. Większość wieloletnich ziół wymaga kilku praktyk, należą do nich:

  • podlewanie, systematyczne, choć nienadmierne (zioła nie lubią „stać” w wodzie)
  • nawożenie, tylko nawozami naturalnymi (najlepszy jest własny kompost)
  • przycinanie i pilnowanie, aby zioła nie zakwitły. Zadbajmy, aby pozostawić na roślinie parę silnie
  • rosnących gałązek, które będą odpowiedzialne za przygotowanie ziół do spoczynku zimowego
  • zioła sadzimy w żyznej i lekko wilgotnej glebie- nigdy z zalegającą wodą!
  • starannie i systematycznie odchwaszczamy
  • systematycznie zbieramy, regularne obrywanie liści zagęści roślinę

Zioła to rośliny lecznicze o właściwościach prozdrowotnych. Poza tym sadzenie ziół wieloletnich, oprócz walorów smakowych i zdrowotnych, jest praktycznym rozwiązaniem. Wystarczy odpowiednio o nie zadbać jesienią, a już na wiosnę będziemy cieszyć się zbiorami. Które zioła nie boją się mrozów i jakie są ich właściwości lecznicze?

Mięta pieprzowa– osiąga do 120 cm wysokości, a pod ziemią wytwarza białe, rosnące poziomo kłącza. Wykazuje głównie właściwości odkażające, uspokajające i przeciwskurczowe. Stosowana jest przy dolegliwościach związanych ze schorzeniami wątroby, woreczka żółciowego i jelit. Poprawia apetyt, pomaga w skurczach żołądka, kolce jelitowej oraz pobudza czynności trawienne. Leczy bezsenność, nerwobóle i depresje. Mentol (podstawowy składnik oleju miętowego) używany jest jako dodatek do maści i pudrów, gdyż wykazuje działanie antyseptyczne, przeciwbólowe i przeciwświądowe. Mięta doskonale sprawuje się w kuchni, gdyż wydziela przyjemny zapach i smak. Używana jest jako składnik sosów, dipów i sałatek, a także jako dodatek do lodów czy czekolady.

Melisa lekarska– rośnie do wysokości około 90 cm, a jej zapach zbliżony jest do cytryny. Jest rośliną używaną głównie na skołatane nerwy i nadwątlone siły witalne, na depresje, nerwicę, bezsenność oraz stany nerwowe i lękowe. Warto zwrócić uwagę na jej dobroczynne działanie na ból głowy, przy przewlekłym zmęczeniu, zaburzeniach trawienia, rozstroju żołądka, wzdęciach, bólach menstruacyjnych i schorzeniach dróg żółciowych. W sztuce kulinarnej doceniany jest jej delikatny, cytrynowy smak. Zastosowanie melisa znajduje głównie w herbatkach i sałatkach.

Lubczyk ogrodowy – należy do rodziny selerowatych i potrafi osiągnąć do 1, 5 m wysokości. Lubczyk jest rozgrzewającym i odżywczym ziołem. Posiada właściwości moczopędne i przeciwgrzybiczne. Leczy schorzenia przewodu pokarmowego, słaby apetyt, wzdęcia, gazy, niestrawność. Stosowany jest jako lek wykrztuśny przy problemach górnych dróg oddechowych. Podobno zwiększa pobudliwość seksualną. Liści lubczyku używa się jako przyprawę do potraw, szczególnie do zup, duszonych mięs, placków, smażonych warzyw. Warto liśćmi natrzeć półmisek, w którym podajemy sałatę. Nabierze ona selerowego i świeżego posmaku.

Estragon – rośnie do wysokości około 60 cm i posiada długie, wąskie liście. Zioło to używane jest do zwiększenia apetytu, zapobiega wzdęciom i kolkom, poprawia perystaltykę jelit, zalecany jest przy nieżytach żołądka. Ma działanie przeciwzapalne, antyseptyczne, przeciwszkorbutowe oraz przeciwskurczowe. Najczęściej estragon stosowany jest jako zamiennik soli, gdyż nie podnosi ciśnienia i nie wypłukuje soli mineralnych. Charakteryzuje się lekko gorzkim smakiem, przypominającym anyż. Stanowi idealny dodatek do sosów, warzyw, ryb i drobiu. Używany jest do kiszenia ogórków i kapusty, a także do zaprawiania musztardy domowej roboty.

Lebiodka pospolita (oregano) – gatunek z rodziny mięty, rośnie od 20 do 80 cm wysokości. Zawiera olejek eteryczny, w którego składzie znajduje się tymol, alkohole, fitoncydy, garbniki, gorycze, flawonoidy, kwasy organiczne, a także witamina C. Działa głównie jako lek na żołądek, jelita, wątrobę i układ oddechowy. Łagodzi podrażnienia skóry, choroby skóry i źle gojące się rany, działa odtruwająco. Oregano stosuje się przede wszystkim do sosów, mięs, pizzy, sałatek, a także do potrwa smażonych i grillowanych, zup, serów, dań z pomidorami, makaronów. Charakteryzuje się korzennym zapachem i gorzkawym smakiem. Olejek eteryczny ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne.

Szałwia lekarska – jej wysokość bywa zróżnicowana: osiąga od 20-60 cm. Lubi stanowiska słoneczne i ciepłe oraz podłoża bogate w wapń. Jest naturalnym lekiem, ponieważ zawiera witaminy A, C oraz witaminy z grupy B. Stanowi także bogate źródło magnezu, potasu, cynku, żelaza czy wapnia. Jako roślina lecznicza, stosowana jest głównie ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Polecana jest w stanach zapalnych jamy ustnej, gardła, krtani, ropnych zapaleniach dziąseł, pleśniawce, anginie, do leczenia stanów zapalnych pochwy, jako okłady na stany zapalne skóry, oparzenia czy źle gojące się rany. Zawartość olejków eterycznych powoduje, że jest stosowana w wielu schorzeniach przewodu pokarmowego, działa przeciw wzdęciom, biegunce, bólom brzuch, obniża poziom cukru we krwi. Działa kojąco na depresję i zmęczenie oraz w stanach wyczerpania psychicznego. W kuchni szałwia znajdzie zastosowanie szczególnie jako marynata do mięs. Doskonale współgra z tymiankiem i rozmarynem. Nadaje daniom słodki smak.

Przy bezśnieżnej i mroźnej zimie, warto o zioła szczególnie zadbać, okrywając je słomą, słomiastym obornikiem, ziemią lub folią perforowaną. Jeśli w naszym ogrodzie mamy zioła w doniczkach, należy je na zimę umieścić w chłodnym oraz jasnym miejscu. Trzeba pamiętać, że donice przenosimy wtedy, kiedy temperatura wewnątrz i na zewnątrz jest zbliżona. Spora różnica temperatur może spowodować szok u roślin, a tym samym negatywnie wpłynąć na ich aklimatyzację w nowym miejscu. W kuchni warto eksperymentować. Najlepiej zrobić to, wprowadzając do menu nowe gatunki roślin przyprawowych. Nie tylko odkryjemy nowe smaki, ale także zrobimy coś dobrego dla naszego zdrowia. Oczywiście można je wszystkie kupić w sklepach warzywnych, a także coraz częściej w dużych centach handlowych. Jednak te wyhodowane samodzielnie, czy to na ogrodowej rabacie, czy w donicy lub na parapecie, będą miały więcej wartości odżywczych oraz aromatu. Uprawa ziół nie jest kłopotliwa, więc może warto w listopadzie pomyśleć o założeniu swojego, małego herbarium.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.