Śliwa tarnina w kuchni i medycynie

Tarnina jest ciernistym, dorastającym do trzech metrów wysokości, krzewem o gęstym pokroju. Właściwa nazwa tej rośliny brzmi śliwa tarnina, jednak przyjęło się nazywać ją po prostu tarniną. Śliwa tarnina należy do rodziny różowatych i występuje w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. Można ja spotkać w północnej Afryce i Azji oraz niemal w całej Europie. W Polsce śliwa tarnina rośnie na niżu i w dolnych partiach górskich, szczególnie na skarpach, na brzegach lasów, na miedzach i przydrożach.

tarnina

Roślina ta lubi gleby suche, zwłaszcza wapienne. Liście śliwy tarniny mają kształt wydłużonej elipsy. Roślina biało kwitnie do maja – przed pojawieniem się liści. Kwiaty są zwykle pojedyncze, osadzone na krótkiej szypułce, owoce natomiast kuliste, drobne, czarnosine. Dojrzewają we wrześniu, pozostając na gałęziach do późnej jesieni. Świeże owoce tarniny można spożywać w niewielkich ilościach po przemarznięciu. Można je także suszyć, marynować, dodawać do kompotów, przyrządzać lecznicze soki, konfitury, wina i likiery. Najczęściej jednak wchodzą one w skład mieszanek ziołowych i herbat owocowych.
W lecznictwie stosowane są kwiaty i owoce śliwy tarniny, tzw. tarki. Świeżo rozkwitłe kwiaty zbiera się od kwietnia do maja w dni bezdeszczowe, po opadnięciu rosy, ponieważ mokre kwiaty czarnieją. Suszy się je szybko, rozłożone cienką warstwą w suszarniach naturalnych w cieniu alko w suszarniach ogrzewanych od 35o C – szczególnie w trakcie wilgotnej pogody.

Owoce z kolei zbiera się jesienią, kiedy są dojrzałe, ale nie całkowicie miękkie. Suszy się je w ogrzewanych suszarniach – najpierw w niższej temperaturze, którą stopniowo podgrzewa się do 60o C. Kwiaty tarniny mają w składzie flawonoidy, leukoantocyjanidyny, garbniki, pektyny, związki cukrowe i sole mineralne. Z kolei w owocach znajdują się garbniki, flawonoidy i antocyjany, pektyny, kwasy organiczne, związki cukrowe oraz witamina C.

Dzięki zawartości flawonoidów przetwory z kwiatu tarniny działają moczopędnie, usuwając nadmiar jonów sodu oraz szkodliwe produkty przemiany materii. Ponadto łagodzą stany zapalne dróg moczowych i zmniejszają przepuszczalność ścian włosowatych naczyń krwionośnych. Wykazują też działanie przeczyszczające. Z kolei owoce tarniny działają łagodnie zapierająco, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Kwiaty śliwy tarniny stosuje się wewnętrznie, najczęściej w stanach zapalnych dróg moczowych, zwłaszcza u dzieci i osób starszych oraz zewnętrznie, do płukania jamy ustnej i irygacji. Owoce tarniny zalecane są w łagodnych biegunkach, a także w nieżytach jelit i żołądka.

Żródło: E. Koniuszy, Śliwa tarnina (Prunus spinoza). „Aura” 2003 nr 10, dod. „Zioła a Zdrowie”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.