Gojnik – herbata górska

Herbata Górska, Szałwia Libańska, Herbatka pasterzy, Żelazne ziele. To tylko niektóre z licznych określeń gojnika. Nazwy naparu z owej rośliny endemicznej z Bałkan są bardzo różnorodne, jednak najprostsza z nich – gojnik – w sam raz oddaje charakter tego napoju. Kojarzy się z gojeniem – i jest to całkiem dobry trop, gdyż naprowadza nas na lecznicze właściwości tego zioła, a także odsyła do czasów starożytnych – to wtedy „żelazne ziele” przykładano do ran odniesionych w walkach przez żołnierzy, miało bowiem przyspieszyć proces gojenia. Odsyła oczywiście drogą skojarzeń, bo grecka nazwa nie zawiera w sobie „gojącego” pierwiastka, a „żelazny” – greckie „sideritis” oznacza „żelazo”, odnosząc się, rzecz jasna, do ran zadawanych żelazną bronią w starożytności.

Najzdrowsze z ziół

Gojnik ma niemal tyle zdrowotnych właściwości, co nazw. Picie naparu z tego zioła pobudzi nam krążenie, pomoże w walce z przeziębieniem, poprawi wydajność wątroby. Ma on właściwości przeciwzapalne, dlatego przyda się zatem każdemu, kto walczy z alergią bądź grypą. Co jeszcze? Ten popularny zwłaszcza w Grecji napój poleca się również na kłopoty z trawieniem, wrzodami, kamieniami nerkowymi, pomaga także pozbyć się napięcia nerwowego. Jednym z najważniejszych i najbardziej rozpowszechnionych zastosowań gojnika to picie go przy problemach z drogami oddechowymi, takimi jak: kaszel, ból gardła, zapalenie zatok, zapalenie oskrzeli, astma, rozedma płuc.

Ponadto bałkańskie ziele zawiera flawonoidy, taniny, przeciwutleniacze, żelazo, cynk, potas, kobalt, sód i olejki eteryczne. Każdy, kto czerpie satysfakcję z prowadzenia zdrowego stylu życia, odnajdzie w napoju z gojnika wartościowy dodatek do swojej diety.
Z najnowszych badań wynika, że ta – już zdawałoby się cudowna – roślina może przeciwdziałać chorobie Alzheimera. Picie naparu z niej zmniejsza bowiem odkładanie się złogów białkowych w mózgu, powiązanych z tym schorzeniem. Tę właściwość odkryto dzięki badaniom z udziałem myszy i szczurów. Natomiast w eksperymentach z alkoholowym wyciągiem z gojnika udowodniono przeciwbakteryjne oraz przeciwgrzybiczne działanie rośliny. Ponadto wyciągi alkoholowe z sideritis scardica hamują wychwyt zwrotny neuroprzekaźników takich jak serotonina, dopamina i noradrenalina, przypuszczać więc można, że znajdzie to zastosowanie w leczeniu chorób układu nerwowego.

Sposób parzenia

Gojnik można parzyć na co najmniej kilka sposobów. Jednym z najpopularniejszych jest przygotowanie naparu z suszu kwiatowego. Od jednego do trzech kwiatów należy zalać wrzącą wodą w filiżance. Czas parzenia wynosi od 3 do 5 minut. Tak przygotowany napój można wzbogacić o dodatki takie jak cytryna, świeży imbir bądź mięta, łyżeczka melasy z chleba świętojańskiego.

Walory smakowe i zapachowe

W smaku gojnik jest zaskakująco przyjemny. Charakterystyczny, jednak dość łagodny. Brak mu cierpkości czy goryczki. Do spożycia zachęca ponadto jego mocny aromat oraz zielonożółty, estetyczny kolor. Nie ma tu mowy o piciu go z poczuciem przymusu i zatkanym nosem, jak to się dzieje w przypadku wielu naparów z ziół – zarówno smak, jak i zapach gojnika są po prostu przyjemne, dość słodkie.